5510’dan ve diğer sosyal güvenlik mevzuatından doğan pek çok uyuşmazlık iş mahkemelerinin görev alanındadır. Ancak idari para cezaları veya bazı kamu görevlisi uyuşmazlıkları gibi ayrımlar bulunur.
Görevli yerin belirlenmesi
Kişinin statüsü, ilk sigortalılık rejimi ve talebin niteliği birlikte değerlendirilir. İş mahkemesi adından hareketle her işçilik ve her SGK talebinin aynı dava şartını taşıdığı düşünülemez.
Arabuluculuk meselesi
SGK’ya ön başvuru ile işçilik alacaklarına ilişkin dava şartı arabuluculuk farklı süreçlerdir. Hizmet tespiti veya SGK aylık davasını yalnız arabulucuya başvurarak tamamlamak mümkün değildir. Bir dosyada birden çok talep varsa her birinin usulü ayrı incelenmelidir.
Hizmet ve tahsis taleplerini ayırın
İş mahkemesinde görülen SGK uyuşmazlıklarında hizmetin varlığı, statü, prim ve aylık hesabı gibi farklı konular bulunabilir. Hizmet tespitiyle doğrudan Kurum işlemine karşı talebin usulü aynı olmayabilir. 7036 kapsamındaki Kuruma başvuru şartı ve istisnaları ayrıca incelenir. Kamu görevlileriyle ilgili bazı işlemlerde yargı yolu farklıdır. Davanın konusu ve istenen sonuç doğru belirlenmeden yalnız SGK’ya karşı dava açılacağı düşüncesiyle taraf ve mahkeme seçilmemelidir.
SGK itiraz ve dava bakımından hukuki çerçeve
SGK ile uyuşmazlıkta önce işlemin türü belirlenir: aylık reddi, hizmet iptali, prim borcu, ödeme emri veya idari para cezası aynı başvuru yoluna tabi değildir. Başvuru adresi, süre ve görevli mahkeme bu sınıflandırmaya göre değişir.
Nasıl ilerleyebilirsiniz?
- Karar, tebliğ tarihi, gerekçe ve talep edilen sonucu belirleyin.
- 7036 madde 4 kapsamındaki Kuruma başvuru şartının uygulanıp uygulanmadığını kontrol edin.
- Başvuruyu belgeleyin; özel süreli itirazlar ve ödeme emirleri için genel bekleme kuralına güvenmeyin.
- İş veya idari yargı ayrımını ve gerekiyorsa geçici hukuki koruma talebini dosyaya göre değerlendirin.
Görüşmeye hazırlık: gerekli kayıtlar
- SGK kararının tamamı ve ekleri
- Tebliğ mazbatası / e-tebligat kaydı
- Önceki başvurular ve evrak kayıt numaraları
- Talebi destekleyen hizmet, kazanç ve ödeme belgeleri
Belgelerin okunaklı ve tarihleri görünür nüshalarını hazırlayın. SGK’ya daha önce başvurduysanız talebinizin metnini, eklerini ve cevabını birlikte değerlendirin. e-Devlet şifrenizi paylaşmadan hizmet kayıtlarınız üzerinden inceleme yapılabilir.
Sık karıştırılan nokta
Genel kapsamda Kurum altmış gün cevap vermezse talep reddedilmiş sayılabilir; bu, bütün SGK işlemlerinde altmış günlük dava açma süresi bulunduğu anlamına gelmez. Hizmet tespiti için kanunda özel istisna vardır.
Konunun diğer yönlerini SGK İtiraz ve Dava Merkezi içinde, sayısal ön değerlendirmesini Emeklilik Yol Haritası aracında inceleyebilirsiniz. Başvuru veya ret kararı varsa SGK itiraz ve dava yolları da birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ↗7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — başvuru ve görev ↗5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ↗İçerik gözden geçirme tarihi: 6 Eylül 2026. Kişisel hak ve tutarlar, işlem tarihindeki mevzuat ve SGK kayıtlarıyla ayrıca doğrulanmalıdır.