14 REHBER · KONU MERKEZİ

Emeklilik hesabı yalnızca yaşa veya ilk sigorta yılına bakılarak yapılamaz. Uzun vadeli sigortanın başlangıcı, çalışma statüsü, ödenmiş primler ve uygulanacak geçiş hükümleri birlikte incelenir. Ekranda görünen tescil tarihi ile emeklilik hesabına giren başlangıç her zaman aynı değildir.

Önce hangi sorular cevaplanmalı?

  1. Önce 4A, 4B ve 4C kayıtlarını tek bir tarih sırasına yerleştirin. Çakışan günleri iki kez toplamayın.
  2. İlk uzun vadeli sigorta tarihini ve bu tarihe göre tabi olduğunuz kanunu belirleyin.
  3. Tam ve kısmi emeklilik seçeneklerini gün, yaş ve sigortalılık süresi yönünden karşılaştırın.
  4. Borçlanma, ihya veya kayıt düzeltmesinin sonucu nasıl değiştirdiğini değerlendirin; başvuru öncesi SGK’dan kayıt temelli teyit alın.
Emeklilik için gereken gün sayısı ile emeklilik tarihi farklı sorulardır. Günün tamamlanması her durumda yaş ve diğer koşulların tamamlandığı anlamına gelmez.

Emeklilik konularını ayrıntılarıyla inceleyin

Emeklilik Şartları

Emeklilik için ilk kontrol, yaş ile prim gününü ayrı ayrı hesaplamaktır. Sigortalılık süresi takvimde geçen zamanı, prim günü ise hizmete sayılan süreyi anlatır. İkisi birbirinin yerine geçmez.

4A’da 8 Eylül 1999 ve öncesi, 9 Eylül 1999–30 Nisan 2008 ve 1 Mayıs 2008 sonrası başlangıçlar farklı koşullara bağlanır. 4C’de ayrıca Ekim 2008 öncesi iştirakçilik önemlidir. Staj, borçlanma veya karma hizmet nedeniyle ilk görünen tarihin düzeltilmesi gerekebilir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Ne Zaman Emekli Olabilirim?

Emeklilik tarihi; geçerli başlangıç, doğum tarihi, statü ve uzun vadeli prim toplamıyla hesaplanır. Hesaplayıcı yaklaşık bir yol gösterir; tahsis kararı yerine geçmez.

e-Devlet’ten tescil ve hizmet dökümünü alın. İlk satırın sigorta kolunu, 4B’de ödenmiş ve durdurulmuş günleri, 4C’de hizmet cetvelini ayırın. Askerlik, doğum veya yurtdışı süresi varsa bu günlerin henüz satın alınmadığını toplamda açıkça belirtin.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Yaştan ve Kısmi Emeklilik

Yaştan emeklilik daha az primle yaşlılık aylığına ulaşabilen koşulları ifade eder. Herkese açık tek bir 3600 veya 5400 gün kuralı bulunmaz. Başlangıç ve statüye göre yaş eşiği değişir.

4A’nın eski sigortalıları için 3600 gün ve kademeli yaş, orta dönem girişliler için 4500 gün, 25 yıl ve yaş koşulları gündeme gelebilir. 5510 döneminde farklı gün ve yaş eşikleri vardır. 4B’de 5400 gün yolu ayrıca ele alınır.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

3600 Günle Emeklilik

3600 günle emeklilik, 4A’da eski sigortalılar için düzenlenen kısmi emeklilik yollarından biridir. EYT düzenlemesinin varlığı, bu yolda yaşın otomatik olarak kalktığı anlamına gelmez.

506 sayılı Kanunun geçiş hükümlerinde 15 yıllık sigortalılık, 3600 gün ve başlangıçtaki yaş koşullarının tamamlandığı tarih kademeyi etkiler. Geç tamamlama hallerinde kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşa ulaşan bir geçiş vardır. Eski tarihte koşulları tamamlayanlarda farklı yaşlar söz konusu olabilir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

4500 Günle Emeklilik

4A’da 9 Eylül 1999–30 Nisan 2008 döneminde başlayanlar için 4500 gün, 25 yıllık sigortalılık ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş koşulları birlikte değerlendirilir.

Aynı başlangıç döneminde 7000 gün ve yaş koşuluyla tam emeklilik yolu da bulunur. 4500 günlük yolda ayrıca 25 yıllık sigortalılık süresi gerekir. Bu süre işe girişten geçen takvim zamanı olup kesintisiz 25 yıl çalışmak anlamına gelmez.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

5400 Günle Emeklilik

5400 gün, hem 4B’nin kısmi emeklilik hükümlerinde hem 5510 dönemindeki yaşlılık aylığı seçeneklerinde görülebilir. Aynı gün sayısı aynı yaşı ifade etmez.

1 Mayıs 2008 sonrası ilk 4A başlangıcında kısmi emeklilik gün eşiği 2008 için 4600’den başlar; sonraki başlangıç yıllarında artarak 2016 ve sonrasında 5400’e ulaşır. Prim koşulunun tamamlanacağı tarih yaş kademesini de etkileyebilir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

7000 Günle Emeklilik

7000 gün koşulu, belirli başlangıç dönemindeki 4A sigortalıları için tam yaşlılık aylığı yoludur. Başlangıç 9 Eylül 1999–30 Nisan 2008 aralığındaysa kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşla birlikte değerlendirilir.

1 Mayıs 2008 ve sonrasında ilk defa 4A sigortalısı olanların genel tam emeklilik gün eşiği 7200’dür. İlk sigorta tarihi farklı olduğu için aynı işyerinde çalışan iki kişi farklı koşullara tabi olabilir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Kadınlarda Emeklilik

Kadınlarda emeklilikte ilk sigorta tarihi ve statü temel belirleyicilerdir. Doğum borçlanması, ağır engelli çocuğu bulunan annelerin koşulları ve fiili hizmet gibi özel haklar genel yaş tablosundan ayrı ele alınır.

Doğumdan önce gereken sigortalılık kaydı, çocuğun yaşadığı süre ve doğum sonrası primsiz dönemler araştırılır. Üç doğum için toplam 2160 gün üst sınırı, herkesin tamamını kullanabileceği anlamına gelmez. Aynı gün için iki kez hizmet kazanılmaz.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Erkeklerde Emeklilik

Erkek sigortalılarda EYT, genel yaşlılık ve kısmi emeklilik yolları farklı gün ve süreler gerektirir. Askerlik borçlanması değerlendirmesi yapılmadan ilk başlangıç ve prim eşiği kesinleştirilmemelidir.

İlk uzun vadeli sigortadan önceki askerlik borçlanması başlangıcı geriye götürebilir. İlk sigortadan sonraki askerlik ise kural olarak günü artırır. Borçlanılacak günün bir tarih eşiğini aşmaya yeterli olup olmadığı ayrıca hesaplanır.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Emeklilikte Yaş Şartı

Yaş şartı, prim şartından bağımsızdır. EYT kapsamındaki belirli geçiş hükümleri dışında yaşın tamamen kaldırıldığı genel bir sistem yoktur.

5510 döneminde gerekli primin tamamlandığı tarih, 2036’dan itibaren kademeli yaş artışını etkiler. Bu nedenle bugün eksik günü çok olan bir kişinin yaşı yalnız doğum ve işe giriş tarihiyle sabitlenemez.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Emeklilikte Prim Şartı

Prim günü çalışma veya kanuni hizmet kazanma yollarıyla oluşur. Sağlık sigortasına ilişkin her ödeme emeklilik günü kazandırmaz.

Yalnız genel sağlık sigortası primi ödemek yaşlılık sigortasında hizmet oluşturmaz. İsteğe bağlı sigorta ise gerekli koşullarda uzun vadeli sigortayı da içerir; statü etkisi ayrıca incelenir. Ödemenin dekontu kadar hangi sigorta koluna işlendiği önemlidir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Sigortalılık Süresi Nedir?

Sigortalılık süresi kural olarak başlangıçtan tahsis talebine kadar geçen takvim zamanıdır; her günün primle dolu olması gerekmez. Ancak hizmet yılı ve sigortalılık yılı aynı değildir.

Uzun vadeli sigortalılığın 18 yaş öncesinde başlaması halinde süre başlangıcına ilişkin özel hükümler bulunur. Primlerin hizmete sayılması ile sigortalılık süresinin hangi tarihten işlemesi ayrı sorulardır. Eski tarihli kazanılmış durumlar ayrıca değerlendirilir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Erken Emeklilik Yolları

Erken emeklilik tek bir başvuru türü değildir. EYT, malullük, çalışma gücü kaybına bağlı yaşlılık aylığı, fiili hizmet ve bazı borçlanmalar farklı koşullara dayanır.

EYT belirli gruplarda yaş koşulunu kaldırır. Borçlanma uygun geçmiş süreleri kazandırır. Malullük sağlık ve prim koşullarına dayanır. Fiili hizmet yalnız kanunda sayılan iş ve çalışma şartlarında etkili olur. Bir yolun bulunması diğer koşulları kaldırmaz.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Fiili Hizmet Süresi Zammı ve Yıpranma Payı

Yıpranma payı olarak bilinen fiili hizmet süresi zammı, belirli ağır veya riskli işlerdeki çalışmalara kanuni ilave süre tanınmasıdır. İş unvanı tek başına yeterli olmayabilir.

5510 madde 40’taki iş/işyeri kapsamı, yapılan iş ve fiili çalışma şartları birlikte aranır. Eklenen günlerin hizmete etkisi ile yaş haddinden indirilecek kısmı aynı değildir. Üst sınırlar ve asgari çalışma şartları meslek grubuna göre değişebilir.

Belgeler, başvuru adımları ve tüm açıklamalar

Kayıtlarınızı hazırlayın

  • Barkodlu SGK tescil ve hizmet dökümü
  • Varsa 4B borç / durdurulan hizmet bilgileri ve HİTAP kaydı
  • Borçlanma, ihya ve hizmet birleştirme kararları
  • Varsa SGK emeklilik koşulları yazısı

Konuya göre Ne Zaman Emekli Olabilirim? Hesaplama Aracı aracını kullanın. Çalışma geçmişinizde farklı statüler bulunuyorsa hizmet birleştirme, kayıt veya karar uyuşmazlığı varsa itiraz ve dava rehberleriyle birlikte ilerleyin.