Fiilen çalışıldığı halde SGK’ya bildirilmeyen hizmetin tespiti, işçinin sosyal sigorta geçmişini korumaya yöneliktir. İşçilik alacakları ve tazminat taleplerinden ayrı bir hukuki temeli vardır.
Davanın konusu nasıl belirlenir?
İşverenin kimliği, işyeri, çalışma tarihleri ve talep edilen hizmet açıkça gösterilir. Tamamen sigortasız dönem ile kısmen eksik bildirim ayrılır. Dava kendiliğinden bütün çalışma hayatını kapsayan genel bir kayıt denetimi değildir.
Karar ne sağlar?
Kabul edilen dönemlerin hizmet olarak değerlendirilmesine dayanak oluşturur. Primlerin tahsili ve emeklilik koşullarına etkisi SGK işlemleriyle tamamlanır. Bu karar, ücret veya kıdem tazminatının da otomatik ödeneceği anlamına gelmez; ayrı taleplerin koşulları korunur.
Davanın konusu ve beklenen kayıt sonucu
Hizmet tespitinde hangi işverene bağlı olarak, hangi dönemde ve ne kadar süreyle fiilen çalışıldığı ortaya konur. Çalışılmamış bir dönemi prim ödeyerek satın almak bu davanın amacı değildir. Mahkeme kararının ardından hizmetin SGK kayıtlarına uygulanması ve bunun emeklilik koşullarına etkisi ayrıca takip edilir. Yalnız bir günlük başlangıç tespiti istemek ile aylar süren hizmetin tamamını ileri sürmek farklı talepler olabilir. Dava hazırlığında çalışma dönemi, işyeri, ücret ve mevcut bildirimler birlikte değerlendirilerek talebin kapsamı somutlaştırılmalıdır.
Çalışma dönemlerini ayırarak delil planı hazırlayın
Önce bildirilmeyen dönemin başlangıç ve bitişini, sonra kısmen bildirilmiş ayları yazın. Banka kayıtlarının hangi ayları kapsadığını, tanıkların hangi dönemde birlikte çalıştığını ve işyeri belgelerinin hangi işi gösterdiğini işaretleyin. Bir belgenin bütün yılları kanıtladığı varsayılmamalıdır. İşverenin değişmesi, işyerinin devri veya aralıklı çalışma varsa bunlar ayrıca açıklanır. Hak düşürücü süre, Kuruma yapılan bildirimler ve önceki tespitler dosya üzerinden değerlendirilir. Delil toplarken resmî kayıtların okunaklı, tarihli ve bütünlüğü korunmuş örneklerini saklayın.
Hizmet tespiti bakımından hukuki çerçeve
Hizmet tespiti, fiilen yapılan ancak SGK’ya hiç ya da gereği gibi bildirilmeyen çalışmanın yargı kararıyla belirlenmesini sağlar. Ücret alacağı davasından farklıdır. Çalışmanın hangi işveren yanında, hangi tarihlerde ve hangi nitelikte geçtiği somutlaştırılır.
Nasıl ilerleyebilirsiniz?
- İşyerini, gerçek işvereni, çalışma başlangıç ve bitişini belirleyin.
- Aynı dönemde çalışan tanıkları ve yazılı/dijital delilleri kaydedin.
- Hak düşürücü sürenin başlayıp başlamadığını, bildirim veya Kurum tespiti gibi istisnaları dosyaya göre inceleyin.
- İş mahkemesindeki talebi çalışma dönemi ve hizmet günleri yönünden kurun; SGK’nın davadaki kanuni konumunu gözetin.
Görüşmeye hazırlık: gerekli kayıtlar
- İşyeri sicili, unvan ve adres bilgisi
- Bordro, banka hareketi, puantaj ve giriş kayıtları
- Aynı dönemi bilen çalışma arkadaşlarının bilgisi
- E-posta, görev yazısı, sevk/teslim belgeleri ve SGK kayıtları
Belgelerin okunaklı ve tarihleri görünür nüshalarını hazırlayın. SGK’ya daha önce başvurduysanız talebinizin metnini, eklerini ve cevabını birlikte değerlendirin. e-Devlet şifrenizi paylaşmadan hizmet kayıtlarınız üzerinden inceleme yapılabilir.
Sık karıştırılan nokta
Kural olarak hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıllık hak düşürücü süre gündeme gelir. Ancak her dosyaya “beş yıl geçti, hak bitti” denemez; Kuruma bildirim ve tespit içeren kayıtlar istisna değerlendirmesini değiştirebilir.
Konunun diğer yönlerini Hizmet Tespit Davası içinde, sayısal ön değerlendirmesini Emeklilik Yol Haritası aracında inceleyebilirsiniz. Başvuru veya ret kararı varsa SGK itiraz ve dava yolları da birlikte değerlendirilmelidir.
Hukuki dayanak ve resmî kaynaklar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ↗506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu — geçiş hükümleri ↗7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu — başvuru ve görev ↗İçerik gözden geçirme tarihi: 6 Eylül 2026. Kişisel hak ve tutarlar, işlem tarihindeki mevzuat ve SGK kayıtlarıyla ayrıca doğrulanmalıdır.